Дзеці не шукаюць небяспекі – яны проста гуляюць!

Адна з прычын узнікнення пажараў – дзіцячыя шаласці з агнём. Але перш чым пачаць нашу размову, паважаныя бацькі, паспрабуйце шчыра адказаць самім сабе на некаторыя пытанні. Вам даводзілася пакідаць свайго дзіцяці дома аднаго? Як доўга дзіця знаходзілася дома адна? Гадзіну, паўгадзіны, дваццаць хвілін? Скажыце, а вы ведаеце, што, калі раптам пачнецца пажар, нават некалькіх хвілін будзе дастаткова, каб дзіця загінула? Наўрад ці хто-небудзь з бацькоў задумваўся над гэтым. Як правіла, мы абсалютна ўпэўнены, што гэта са мной і маім дзіцем не адбудзецца, і ўсе настаўніцкія размовы не для мяне. На жаль, лічбы статыстыкі жорсткія і непахісныя.
На жаль, у разрэзе рэспублікі за 2022 год на пажары загінула 13 дзяцей (адно з іх у Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці)
Увечары 9 кастрычніка паступіла паведамленне аб узгаранні адной з кватэр у Барысаве. У ходзе тушэння пажару супрацоўнікамі МНС у бессвядомым стане былі знойдзены 37-гадовая жанчына і двое дзяцей — 7-гадовая дзяўчынка і 3-гадовы хлопчык.
Усе трое былі шпіталізаваны, але нягледзячы на ўсе намаганні лекараў, дзяцей выратаваць не ўдалося. Жанчына пад наглядам лекараў у цяперашні час знаходзіцца ў бальніцы. Пры гэтым 37-гадовы бацька сям'і і 6-гадовая дачка пакінулі кватэру самастойна, і іх жыццю і здароўю нічога не пагражае. Варта дадаць, што сям'я знаходзілася ў сацыяльна небяспечным становішчы.
Па папярэдняй інфармацыі, напярэдадні бацькі распівалі спіртное, пасля чаго заснулі. Дзеці, пакінутыя без нагляду, дапусцілі неасцярожнае абыходжанне з агнём. Гэта ў цяперашні час разглядаецца следствам як папярэдняя прычына пажару.
У выніку пажару двое дзяцей (3 і 7 гадоў), не прыйшоўшы ў свядомасць, памерлі ў бальніцы. Іх 37-гадовая маці зараз знаходзіцца ў бальніцы. Бацька і яшчэ адзін дзіця (6 гадоў) змаглі пакінуць кватэру самастойна. Іх жыццю нічога не пагражае.
22 кастрычніка ў 7-14 ратавальнікам паступіла паведамленне аб пажары дома ў д. Бараўка Верхнядзвінскага раёна. Па прыбыцці да месца выкліку назіралася адкрытае гарэнне дома. У ходзе тушэння пажару на падлозе ў пакоі ратавальнікамі быў знойдзены труп падлетка, дзяўчынкі, 2007 года нараджэння. Уладальнік жылля, ўтрыманец загінулой дзяўчынкі разам з яе маці на момант узнікнення пажару знаходзіліся ў д. Кушлікі Полацкага раёна. У выніку пажару ў доме знішчана дах і столевое перакрыццё, закопчаны сцены. Па дадзеным факце праводзіцца праверка, прычына пажару ўстанаўліваецца. Разглядаецца версія – парушэнне правілаў эксплуатацыі газавых прылад і агрэгатаў (пакіданне ежы на пліце без нагляду).
17 снежня ў 03-35 на нумар «112» ад сведкаў паступілі паведамленні аб выбуху і ўзгаранні кватэры па бульвары Шаўчэнкі ў Мінску.
Да месца выкліку былі накіраваны падраздзяленні МНС, першыя з якіх прыбылі праз 4 хвіліны.
На другім паверсе адбывалася гарэнне адкрытым полымем, моцнае задымленне, людзі з вокнаў вышэйразмешчаных кватэр прасілі аб дапамозе.
Пры правядзенні разведкі было ўстаноўлена, што на другім паверсе пяціпавярховага жылога дома адбылося ўзгаранне ў двух кватэрах на агульнай плошчы каля 40 кв.м.
Ратавальнікамі з вышэйшых паверхаў былі выратаваны 12 чалавек, з іх 3 дзяцей. Усе выратаваныя былі перададзены прыбылым брыгадам хуткай медыцынскай дапамогі для агляду. Медыкі шпіталізавалі 3-х чалавек з папярэднім дыягназам: "атравленне прадуктамі гарэння, термоінгаляцыйная траўма, апёкі".
З сумежных і вышэйшых кватэр таксама былі эвакуіраваны яшчэ 10 чалавек.
Пажар ліквідаваны ў 04.08. На месцы працавалі 16 адзінак пажарнай аварыйна-выратавальнай тэхнікі, больш за 70 ратавальнікаў.
На другім паверсе і чацвёртым у кватэрах былі знойдзены 6 чалавек, сярод іх дзіця 2011 г.н. Медыкі канстатавалі іх смерць.
Менавіта таму мы яшчэ і яшчэ раз звяртаемся да вас, паважаныя бацькі, і спрабуем не проста прывесці прыклады з жыцця, а дастаць да кожнага. Вы вучыце сваіх дзяцей быць ветлівымі, клапоціцеся аб іх здароўі, хочаце, каб яны раслі разумнымі і развітымі. Аднак навучыць выконваць правілы бяспекі – самая галоўная задача, бо ад гэтага залежыць жыццё дзіцяці.
Чаму адбываюцца пажары з-за дзіцячых шаласцяў з агнём? Разглядаючы кожны выпадак гібелі дзіцяці, разумееш, што трагедыям спадарожнічалі звычайныя жыццёвыя абставіны – бацькі пайшлі на працу, у краму, да суседзяў, або займаліся ў двары гаспадарчымі справамі. Іншымі словамі, дзеці заставаліся без нагляду. А далей непапраўны і жорсткі вынік бацькоўскай халатнасці: гібель дзіцяці.
Дзеці ў сваіх гульнях часта паўтараюць учынкі і дзеянні дарослых. Стремленне да самастойнасці асабліва праяўляецца ў той час, калі дзіця застаецца адно. І нельга быць упэўненым, што дзіця, застаўшыся адно дома, не вырашыць пагуляць з каробкай спічак, не захоча падпаліць паперу, не зацікавіцца працай бытавой тэхнікі, якой дастаткова ў кожнай кватэры.
Таму, перш чым пакінуць дом, неабходна даручыць нагляд за дзіцем старшым дзецям або камусьці з дарослых. Каб дзіця не сумавала, варта даць яму якое-небудзь заданне: падказаць тэму гульні, падабраць патрэбныя цацкі. Асабліва небяспечна пакідаць дзяцей адных у зачыненых кватэрах або пакоях. У выпадку пажару яны не змогуць самастойна выйсці з гаручага памяшкання на вуліцу. Акрамя таго, ратуючыся ад агню і дыму, дзеці звычайна хаваюцца ў шафах, пад ложкамі, сталамі, у кутках пакояў. Знайсці дзяцей у абстаноўцы развіцця пажару – справа няпростая. Прыклады
Навыкі асцярожнага абыходжання з агнём неабходна выхоўваць у дзяцей, пачынаючы з 4-5-гадовага ўзросту. Трэба імкнуцца да таго, каб дзіця ўсвядоміла, што спічкі – не цацка, а агонь – не забава, каб у яго склалася ўражанне аб пажары, як аб цяжкім бедстве для людзей.
Дзеці дашкольнага і малодшага школьнага ўзросту, асабліва хлопчыкі, любяць выкарыстоўваць у гульнях спічкі і агнебяспечныя прадметы. У дзяцей адсутнічае жыццёвы досвед, адпаведна яны не могуць прадбачыць наступствы сваіх дзеянняў. Найбольш распаўсюджаныя ў дзяцей гульні, звязаныя з развядзеннем вогнішчаў. Месцы для развядзення вогнішча падбіраюць адпаведныя – падалей ад бацькоўскіх вачэй – на гарышчах дамоў, у сараях, падвалах, гаспадарчых пабудовах, каля стогаў сена. Пакуль агонь невялікі дзіця назірае за адбываючымся, як толькі агонь прымае страшныя памеры, а адбываецца гэта на працягу некалькіх хвілін, натуральнай рэакцыяй з'яўляецца страх, а потым імкненне схавацца. Баючыся бацькоўскага гневу і пакарання, некаторыя дзеці ўцякаюць і хаваюцца ў іншым месцы. Большасць жа, закрыўшы твар рукамі ад страху, назаўсёды застаюцца ў агнявым капкане.
Дзеці пакутуюць ад агню з-за сваёй непадрыхтаванасці. Дзіця не ведае, як сябе паводзіць у выпадку ўзнікнення пажару, як дзейнічаць, у каго прасіць дапамогі і галоўнае, як выратавацца. І ў гэтым у першую чаргу вінаватыя дарослыя. Правільнае выхаванне дзяцей у сям'і, прывіццё ім навыкаў асцярожнага абыходжання з агнём, арганізацыя іх вольнага часу з'яўляюцца залогам папярэджання пажараў і прадухілення дзіцячага траўматызму. Правілам бяспечнага абыходжання з агнём дзяцей трэба навучаць, а не проста казаць, што можна, а чаго нельга. На жаль, у сям'і навучанне дзяцей мерам пажарнай бяспекі часцей за ўсё абмяжоўваецца забараняльнымі крыкамі: «Не чапай спічкі, пакладзі каробку на месца!», «Электраплітку не ўключай!», «Не падыходзь да газавай пліты!». А ж дзеці ў паўсядзённым жыцці даводзіцца, і гэта цалкам натуральна, карыстацца газавымі і электраплітамі, іншымі электрапрыборамі (тэлевізарам, прасам і г. д.), - усім тым, што здольна выклікаць пажар. Таму, размаўляючы з дзецьмі, акцэнт трэба рабіць не на забаронах, а на растлумачэннях.
Псіхолагі раяць: слова «нельга» ўжывайце як мага радзей. Выкарыстоўвайце «замяняльнікі», напрыклад «небяспечна». Лепш скажыце дзіцяці: «Будзь асцярожным! Уключаць пліту самому небяспечна! Ты можаш абпаліць руку. Давай я табе дапамагу». І наогул, выкарыстоўвайце цудоўнае слова «можна», для таго, каб пераключыць увагу вашага малога. Напрыклад: «Уключаць электратэйлку самому – нельга, але можна зрабіць гэта, калі побач тата». Вучыце дзіця карыстацца электрапрыборамі, плітой, але паэтапна і пад наглядам. Гэта датычыцца любой сітуацыі. Лепш выкарыстоўваць часцей слова «можна», для таго, каб змяніць фокус увагі вашага дзіцяці.
Дзе і як дзіця праводзіць свой вольны час, з кім яно сябруе, якімі гульнямі захапляецца – гэтыя пытанні павінны быць прадметам пастаяннай увагі бацькоў.
Выхаванне імунітэту асабістай бяспекі ў дзіцяці павінна ісці з пачуццём меры. Размова на гэтыя тэмы трэба весці добразычліва. Навучанне не пройдзе ў пустую, калі ўлічваць асаблівасці дзіцячай псіхалогіі і індывідуальныя асаблівасці дзіцяці, тлумачыць і паказваць на прыкладах, гульнях, фільмах (мультфільмах), малюнках і рэальных жыццёвых сітуацыях.
Растлумачце, для чаго прызначаны той ці іншы прыбор, як правільна ім карыстацца, якія меры засцярогі пры гэтым выконваць. Распавядзіце, што пры няправільным выкарыстанні, гэты прыбор можа выклікаць пажар.
Яшчэ раз звяртаем увагу бацькоў на тое, што дзяцей трэба не проста «ахоўваць ад агню»: не пакідаць іх адных без нагляду, не дазваляць ім балавацца са спічкамі і электрапрыборамі. Неабходна навучаць дзяцей правілам абыходжання з крыніцамі агню і дзеянням у выпадку пажару.
Меры па папярэджанні пажараў ад шаласцяў дзяцей:
- не пакідаць на відзе спічкі, запальнічкі;
- не дазваляць дзецям купляць спічкі, цыгарэты;
- сачыць за правядзеннем часу дзяцей;
- не пакідаць дзяцей без нагляду;
- не дазваляць маленькім дзецям назіраць за топячыміся печамі і награвальнымі прыборамі, карыстацца газавымі прыладамі;
- вывучыце з дзіцем ваш дамашні адрас і нумар тэлефона, каб пры неабходнасці ён мог сам звярнуцца за дапамогай у службу выратавання;
- каля тэлефона на лісце паперы напішыце нумары экстраных службаў, і растлумачце дзіцяці, пры якіх абставінах імі можна скарыстацца.