Аб некаторых пытаннях дэкларацыі даходаў і маёмасці
З 15.07.2017 уступіў у сілу Закон Рэспублікі Беларусь ад 09.01.2017 № 16-З «Аб унясенні змяненняў і дапаўненняў у некаторыя законы Рэспублікі Беларусь па пытаннях дэкларавання даходаў і маёмасці» (далей – Закон).
Артыклем 1 названага Закона ўнесены змяненні ў Закон Рэспублікі Беларусь ад 04.01.2003 N 174-З «Аб дэклараванні фізічнымі асобамі даходаў і маёмасці па патрабаванні падатковых органаў» (далей - Закон аб дэклараванні), які выкладзены ў новай рэдакцыі.
У першую чаргу неабходна адзначыць, што з улікам унесеных у Закон аб дэклараванні змяненняў яго сфера дзеяння будзе распаўсюджвацца на адносіны, якія рэгулююць парадак дэкларавання даходаў і маёмасці фізічнымі асобамі па пісьмоваму патрабаванню падатковага органа.
Пры гэтым парадак дэкларавання даходаў і маёмасці дзяржаўнымі службовымі асобамі і іншымі абавязковымі асобамі прадугледжаны арт. 28 - 32 Закона Рэспублікі Беларусь ад 15.07.2015 N 305-З «Аб барацьбе з карупцыяй».
Законам аб дэклараванні ў рэдакцыі, якая ўступіла ў сілу з 15.07.2017, устаноўлены вычарпальны пералік падстаў, якія дазваляюць накіраванне грамадзянам патрабавання аб прадстаўленні дэкларацый аб даходах і маёмасці.
Акрамя таго, змяніліся: тэрмін прадстаўлення дэкларацыі аб даходах і маёмасці; пералікі даходаў і маёмасці, якія падлягаюць дэклараванню.
Так, дэкларацыя аб даходах і маёмасці павінна быць прадстаўлена ў тэрмін не пазней 10 працоўных дзён з дня ўручэння фізічнай асобе патрабавання аб яе прадстаўленні. Зменены пералікі даходаў і маёмасці, якія падлягаюць дэклараванню. Так, не патрабуецца ўказваць у дэкларацыі:
- узнагароды ад сумы аплаты тавараў (работ, паслуг) з выкарыстаннем банкаўскіх плацежных картак, сістэм дыстанцыйнага банкаўскага абслугоўвання, у тым ліку ў выглядзе працэнтаў;
- тавары, атрыманыя ў рамках правядзення рэкламы і рэкламных гульняў, калі па ўмовах іх правядзення адсутнічаюць звесткі аб атрымальнікаў такіх тавараў;
- даходы, якія атрымліваюцца ў рамках бонусных, маркетынгавых і (або) іншых аналагічных праграм;
- скідкі з цэны (тарыфу) тавараў (работ, паслуг);
- творы мастацтва, каштоўныя металы і каштоўныя камяні, вырабы з іх, а таксама будаўнічыя матэрыялы.
Акрамя таго, замацаваны правы падатковых органаў на істребаванне дэкларацыі аб даходах і маёмасці, а таксама на правядзенне супастаўлення расходаў і даходаў не толькі за поўны каляндарны год, але і за прайшоўшы перыяд бягучага каляндарнага года.
Зменены парадак запаўнення дэкларацыі аб даходах і маёмасці.
Так, з Закона аб дэклараванні выключаны нормы, якія прадугледжваюць магчымасць не дэклараваць:
- звесткі аб даходах, раней адлюстраваных у папярэдняй дэкларацыі (пры ўмове яе прадстаўлення ў гэты ж падатковы орган);
- маёмасць, калі яго склад у параўнанні з раней дэклараваным не змяніўся (пры ўмове яе прадстаўлення ў гэты ж падатковы орган).
Урегуляваны асобныя пытанні, звязаныя з ажыццяўленнем кантролю ў сферы дэкларавання.
Па-першае, устаноўлена, што кантроль, які праводзіцца падатковымі органамі ў сферы дэкларавання даходаў і маёмасці, ажыццяўляецца ў форме камеральнай праверкі. Па выніках такой праверкі патрабуецца складанне даведкі альбо акта праверкі і рашэння па ім, а таксама азнаямленне фізічнай асобы з яе вынікамі з правам абскарджвання рашэння падатковага органа ў выпадку несагласнасці з ім.
Па-другое, дэталёва рэгламентаваны тэрміны правядзення такога кантролю (тэрмін ажыццяўлення кантролю ў сферы дэкларавання не можа перавышаць 30 працоўных дзён, які пачынаецца з дня, наступнага за днём прадстаўлення фізічнай асобай дэкларацыі аб даходах і маёмасці).
Па-трэцяе, вызначаны парадак правядзення падатковымі органамі супастаўлення сум расходаў і даходаў грамадзян, абавязанных прадставіць дэкларацыю аб даходах і маёмасці, але не прадставіўшых яе (арт. 12 Закона аб дэклараванні). Дадзены парадак аналагічны парадку супастаўлення расходаў і даходаў грамадзян, якія прадставілі ў падатковыя органы дэкларацыі аб даходах і маёмасці.
Па-чацвёртых, устаноўлены крайні тэрмін прадстаўлення фізічнымі асобамі тлумачэнняў аб крыніцах даходаў пры ўстанаўленні падатковымі органамі фактаў перавышэння расходаў над даходамі.
Так, названыя тлумачэнні неабходна падаць у падатковы орган у пісьмовай форме на працягу 30 каляндарных дзён з дня ўручэння патрабавання аб іх прадстаўленні. Па заканчэнні гэтага тэрміну прадстаўленыя тлумачэнні не ўлічваюцца. Названы тэрмін можа быць падоўжаны на перыяд часовага непрацаздольнасці фізічнай асобы або знаходжання яго за межамі Рэспублікі Беларусь пры дакументальным пацверджанні.
Заступнік пракурора
Браслаўскага раёна
С.С. Галімбоўскі