Аб выкананні антыкарупцыйнага заканадаўства на тэрыторыі раёна
Органы пракуратуры займаюць асаблівае становішча ў сістэме праваахоўных органаў, якія ажыццяўляюць барацьбу з карупцыяй у Рэспубліцы Беларусь. Адна з ключавых задач органаў пракуратуры — ажыццяўленне ад імя дзяржавы нагляду за дакладным і адзіным выкананнем заканадаўства ў сферы супрацьдзеяння карупцыі.
Праблема супрацьдзеяння карупцыі ў сілу яе разбуральнага і дэградуючага ўздзеяння на сістэму ўлады, сацыяльныя і эканамічныя працэсы, застаецца адным з галоўных напрамкаў дзяржаўнай палітыкі.
Артыкулам 5 Закона Рэспублікі Беларусь ад 15.07.2015 №305-З «Аб барацьбе з карупцыяй» прадугледжана, што барацьба з карупцыяй ажыццяўляецца дзяржаўнымі органамі і іншымі арганізацыямі шляхам комплекснага прымянення мер, у тым ліку па планаванні і каардынацыі дзейнасці па барацьбе з карупцыяй, а таксама аднаўлення парушаных правоў і законных інтарэсаў фізічных і юрыдычных асоб, ліквідацыі іншых шкодных наступстваў правапарушэнняў, якія ствараюць умовы для карупцыі, і карупцыйных правапарушэнняў.
У адпаведнасці з патрабаваннямі ч.2 арт.13 Закона Рэспублікі Беларусь «Аб асновах дзейнасці па прафілактыцы правапарушэнняў» на дзяржаўныя арганізацыі ўскладзена абавязак планавання і правядзення прафілактычных мерапрыемстваў па супрацьдзеянню карупцыі, ажыццяўлення сістэмнай работы па фармаванні штата работнікаў, якія валодаюць устойлівым антыкарупцыйным свядомасцю, адпаведнымі прафесійнымі, дзелавымі і маральнымі якасцямі.
Персанальная адказнасць за прынятыя меры, накіраваныя на барацьбу з карупцыяй, ускладзена на кіраўніка дзяржаўнай арганізацыі.
Пракуратурай раёна прааналізавана стан барацьбы з карупцыйнымі злачынствамі і правапарушэннямі на тэрыторыі раёна за 2021 год.
У 2021 годзе на тэрыторыі раёна зарэгістравана 209 злачынстваў, з іх карупцыйнай накіраванасці 2 злачынствы (удзельны вага 1%).
Так, напрыклад, адно з вышэйзгаданых карупцыйных злачынстваў (ч.3 арт.425 КК) ўзбуджана ў адносінах аднаго з кіраўнікоў сельгаспрадпрыемства раёна, які, будучы дакладна асведамлёным аб наяўнасці недахопу КРС у колькасці не менш за 841 галаву і недахопу кароў асноўнага статка ў колькасці не менш за 420 галоў, не прыняў мер па арганізацыі забеспячэння дакладнасці звестак аб пагалоўі КРС, адлюстраваных у бухгалтарскім уліку і дзяржаўнай статыстычнай справаздачнасці.
У 2021 годзе пракуратурай раёна выяўлена 6 карупцыйных правапарушэнняў, у 2020 годзе – 5.
Важная роля ў супрацьстаянні карупцыйным праявам адведзена камісіям па супрацьдзеянню карупцыі, аднак у дзейнасці такіх, як паказаў праведзены аналіз, маюць месца недахопы, якія тычацца арганізацыі адпаведнай работы, у тым ліку пры ажыццяўленні планавання антыкарупцыйных мерапрыемстваў.
Напрыклад, у ходзе праверкі ў лістападзе 2021 г. выканання аддзелам па адукацыі Браслаўскага райвыканкама патрабаванняў заканадаўства аб барацьбе з карупцыяй устаноўлены яго парушэнні.
Так камісіяй па супрацьдзеянню карупцыі ў аддзеле не забяспечана выкананне ўскладзеных на яе задач па папярэджанні карупцыі, штогадовыя планы яе работы фармальныя, яны не ўтрымліваюць шэраг пытанняў, якія падлягаюць разглядзе, план работы на момант праверкі не быў размешчаны на афіцыйным сайце райвыканкама. Таксама і прымаемыя рашэнні фармальныя. Акрамя таго, выяўлены факты несаблюдання заканадаўства, рэгулюючага пытанні прадастаўлення і выкарыстання безвыплатнай (спонсарскай) дапамогі: справаздачы аб мэтавым выкарыстанні безвыплатнай (спонсарскай) дапамогі не складаліся і спонсарам у ўстаноўлены тэрмін не прадастаўляліся; памер аказанай безвыплатнай дапамогі дакументальна не пацверджаны. Па выніках дадзенай праверкі начальніку аддзела па адукацыі Браслаўскага райвыканкама ўнесена прадстаўленне з патрабаваннем ліквідаваць выяўленыя парушэнні антыкарупцыйнага заканадаўства.
Таксама ў 2021 годзе выяўлены факты несаблюдання патрабаванняў арт.5 Закона Рэспублікі Беларусь ад 15.07.2015 «Аб барацьбе з карупцыяй» у частцы правядзення неналежнай работы па азнаямленні дзяржаўных службовых асоб з антыкарупцыйнымі абмежаваннямі.
У прыватнасці было ўстаноўлена, што ўсімі дзяржаўнымі службовымі асобамі ГЛПУ «Браслаўская райветстанцыя», якія валодаюць арганізацыйна-распарадчымі або адміністрацыйна-гаспадарчымі паўнамоцтвамі, абавязацельствы па выкананні антыкарупцыйных абмежаванняў не падпісваліся.
Аналагічныя парушэнні былі выяўлены ў ААТ «Агравідзы», ААТ «Браслаўскі райаграсервіс», КУСП «Відзоўскі», КУСП «Браслаўскі», ААТ «Друйскі». У прыватнасці ў гэтых арганізацыях таксама былі ўстаноўлены факты неабгрунтаванага ўключэння забаронаў, устаноўленых Законам Рэспублікі Беларусь «Аб дзяржаўнай службе ў Рэспубліцы Беларусь», якія на работнікаў указанных прадпрыемстваў не распаўсюджваюцца, паколькі апошнія дзяржаўнымі службовымі не з'яўляюцца.
Акрамя таго, у 2022 годзе пракуратурай раёна ў ходзе вывучэння звестак, размешчаных на электроннай гандлёвай пляцоўцы http://www.icetrade.by, выяўлены парушэнні заканадаўства пры правядзенні закупак тавараў (работ, паслуг) за кошт уласных сродкаў, устаноўлена, што пры арганізацыі і правядзенні працэдуры указанай закупкі дапушчаны істотныя парушэнні заканадаўства аб закупках тавараў (работ, паслуг) за кошт уласных сродкаў.
Так, у аўкцыённых дакументах арганізацый адсутнічае праект дагавора на закупку тавару, разам з тым у запрашэнні да ўдзелу ў працэдуры дзяржаўнай закупкі па лотах суб'ектаў малога і сярэдняга прадпрымальніцтва не вызначаны, адпаведныя часткі (лоты) па таварах не сфармаваны.
Адзначаныя парушэнні заканадаўства істотна абмяжоўваюць круг патэнцыйных удзельнікаў і парушаюць прынцып развіцця добрасумленнай канкурэнцыі.
У сілу абз.12 ч.1 арт.25 Закона Рэспублікі Беларусь «Аб барацьбе з карупцыяй» дзяржаўным службовым асобай або прыраўнаным да яго асобай устаноўленага актамі заканадаўства парадку правядзення конкурсаў, аўкцыёнаў, працэдур закупак, з'яўляецца правапарушэннем, якое стварае ўмовы для карупцыі.
Па выніках праведзенай праверкі пракурорам раёна кіраўнікам арганізацый накіраваны прадпісанні з патрабаваннем ліквідаваць выяўленыя парушэнні антыкарупцыйнага заканадаўства, якія разгледжаны, парушэнні ліквідаваны.
Старшы памочнік
пракурора Браслаўскага раёна Е.С.Ісакова