Сцвярджэнне антыкарупцыйнага заканадаўства
Саблюдэнне антыкарупцыйнага заканадаўства
Пракуратурай Браслаўскага раёна ў бягучым годзе ў парадку нагляду праведзена праверка выканання патрабаванняў заканадаўства аб барацьбе з карупцыяй у ГП «Браслаў-коммунальнік».
Статцяй 5 Закона Рэспублікі Беларусь ад 15.07.2015 №305-З «Аб барацьбе з карупцыяй» прадугледжана, што барацьба з карупцыяй ажыццяўляецца дзяржаўнымі органамі і іншымі арганізацыямі шляхам комплекснага прымянення мер, у тым ліку па планаванні і каардынацыі дзейнасці па барацьбе з карупцыяй, а таксама аднаўлення парушаных правоў і законных інтарэсаў фізічных і юрыдычных асоб, ліквідацыі іншых шкодных наступстваў правапарушэнняў, якія ствараюць умовы для карупцыі, і карупцыйных правапарушэнняў.
У адпаведнасці з патрабаваннямі ч.2 ст.13 Закона Рэспублікі Беларусь «Аб асновах дзейнасці па прафілактыцы правапарушэнняў» на дзяржаўныя арганізацыі ўскладзена абавязак планавання і правядзення прафілактычных мерапрыемстваў па супрацьдзеянні карупцыі, ажыццяўлення сістэмнай работы па фарміраванні штата работнікаў, якія валодаюць устойлівым антыкарупцыйным свядомасцю, адпаведнымі прафесійнымі, дзелавымі і маральнымі якасцямі.
Персанальная адказнасць за прынятыя меры, накіраваныя на барацьбу з карупцыяй, ускладзена на кіраўніка дзяржаўнай арганізацыі.
У той жа час у выніку праверкі выканання заканадаўства аб барацьбе з карупцыяй у ГП «Браслаў-коммунальнік» устаноўлена, што работа па азнаямленні дзяржаўных службовых асоб з антыкарупцыйнымі абмежаваннямі арганізавана неналежным чынам.
Вывучэннем практыкі падпісання аналізуемай катэгорыяй асоб абавязкаў устаноўлена, што іх змест не персаналізаваны, складзены без уліку службовага становішча канкрэтных асоб, што, у сваю чаргу, можа ўвесці ў зман адносна аб'ёму абмежаванняў, якія распаўсюджваюцца непасрэдна на службовую асобу.
Акрамя таго, у ходзе вывучэння абавязкаў аб захаванні абмежаванняў, устаноўленых ст.ст.17-20 Закона, выяўлена, што ва ўсіх абавязках дзяржаўных службовых асоб прадпрыемства неабгрунтавана ўключаны абмежаванні, устаноўлены Законам ад 14.06.2003 №204-З «Аб дзяржаўнай службе ў Рэспубліцы Беларусь», якія на работнікаў указаннага прадпрыемства не распаўсюджваюцца, паколькі апошнія дзяржаўнымі служачымі не з'яўляюцца. Таксама неабгрунтавана ўключаны забарона на сумеснае праходжанне дзяржаўнай службы дзяржаўнымі служачымі, якія з'яўляюцца мужамі, блізкімі сваякамі або сватамі, прадугледжаная ч.1 ст.18 Закона «Аб барацьбе з карупцыяй», паколькі дадзеныя забароны распаўсюджваюцца толькі на дзяржаўных служачых.
Указанае, у сваю чаргу, істотным чынам абмяжоўвае правы і законныя інтарэсы работнікаў прадпрыемства.
У сілу абз.10 ч.1 ст.25 Закона «Аб барацьбе з карупцыяй» стварэнне дзяржаўным службовым або роўным яму асобай перашкод фізічнай асобе ў рэалізацыі яго правоў і законных інтарэсаў з'яўляецца правапарушэннем, якое стварае ўмовы для карупцыі.
Важная роля ў супрацьстаянні карупцыйным праявам адведзена камісіям па супрацьдзеянню карупцыі, аднак у дзейнасці такіх, як паказаў праведзены аналіз, маюць месца недахопы, якія тычацца арганізацыі адпаведнай работы, у тым ліку пры ажыццяўленні планавання антыкарупцыйных мерапрыемстваў.
Пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 26.12.2011 N1732 зацверджана Тыповае палажэнне аб камісіі па супрацьдзеянню карупцыі (далей – Тыповае палажэнне), якім вызначаны парадак стварэння і дзейнасці такіх камісій у рэспубліканскіх органах дзяржаўнага кіравання і іншых дзяржаўных арганізацыях, падпарадкаваных Ураду Рэспублікі Беларусь, абласных, Мінскім гарадскім, гарадскіх, раённых выканкамах, мясцовых адміністрацыях раёнаў у гарадах.
Загадом дырэктара камунальнага ўнітарнага прадпрыемства на аснове Тыповага палажэння створана і дзейнічае камісія па супрацьдзеянню карупцыі, якая ў сваёй дзейнасці кіруецца адпаведным Палажэннем аб камісіі па супрацьдзеянню карупцыі ў камунальным унітарным прадпрыемстве жыллёва-комунальнай гаспадаркі «Браслаў-коммунальнік» (далей – Палажэнне), зацверджаным гэтым жа загадом.
Пры гэтым вышэназванай камісіяй не забяспечана выкананне ўскладзеных на яе задач па папярэджанні карупцыі, прадугледжаных п.5 адпаведнага Палажэння аб дзейнасці дадзенай камісіі.
У прыватнасці, вывучэнне планаў работы камісіі і пратаколаў яе пасяджэнняў паказала, што распрацаваныя на 2019-2021 гады мерапрыемствы не ўтрымліваюць канкрэтных мер, здольных эфектыўна супрацьстаяць карупцыйным праявам у сістэме ЖКГ.
У сувязі з выкладзеным, дзейнасць камісіі патрабуе актывізацыі з мэтай эфектыўнай рэалізацыі ў далейшай яе працы задач і функцый, прадугледжаных Тыповым палажэннем.
Патрабаванні ст.43 Закона Рэспублікі Беларусь «Аб барацьбе з карупцыяй» абавязваюць кіраўнікоў дзяржаўных органаў і іншых арганізацый прыцягваць асоб, здзейсніўшых правапарушэнні, якія ствараюць умовы для карупцыі, або карупцыйныя правапарушэнні да дысцыплінарнай адказнасці да вызвалення ад займаемай пасады (звальнення) у парадку, устаноўленым заканадаўчымі актамі.
Прычынамі выяўленых парушэнняў стала ігнараванне антыкарупцыйнага заканадаўства з боку асобных службовых асоб прадпрыемства, недастатковая роля кадравай службы ў супрацьдзеянні антыкарупцыйным праявам, чаму спрыяў недастатковы кантроль з боку кіраўніцтва прадпрыемства ў гэтым напрамку.
Па выніках праведзенай праверкі пракурорам раёна дырэктару ГП «Браслаў-коммунальнік» ўнесена прадстаўленне з патрабаваннем ліквідаваць выяўленыя парушэнні антыкарупцыйнага заканадаўства.
Глядзець усе