Устаноўлены парушэнні заканадаўства, накіраванага на папярэджанне сямейнага неблагаслаўя.

Пракуратурай раёна праведзена праверка выканання дзяржаўнымі органамі і ўстановамі патрабаванняў Дэкрэта Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 24.11.2006 №18 «Аб дадатковых мерах па дзяржаўнай абароне дзяцей у неблагополучных сем'ях» (далей – Дэкрэт), а таксама заканадаўства аб прафілактыцы сямейнага неблагополучча і безнагляднасці непаўналетніх.

Па стане на 01.01.2021 у Браслаўскім раёне 52 дзіцяці з 25 сем'яў прызнаны знаходзячыміся ў сацыяльна небяспечным становішчы (01.01.2020 – 45 дзяцей з 22 сем'яў). Лішана бацькоўскіх правоў у мінулым годзе 8 бацькоў у адносінах да 8 дзяцей (у 2019 годзе – 7 бацькоў у адносінах да 6 непаўналетніх).

Зацікаўленымі органамі і службамі раёна праводзіцца работа па выяўленні сямейнага неблагополучча, выведзенню дзяцей і сем'яў з сацыяльна небяспечнага становішча, папярэджанні сацыяльнага сіратства.

Разам з тым, праверкай устаноўлены парушэнні, якія сведчаць аб адсутнасці належнага ўзроўню ўзаемадзеяння дзяржаўных органаў і ўстаноў па выкананні патрабаванняў Дэкрэта, у тым ліку ў частцы ранняга выяўлення сацыяльна небяспечнага становішча дзяцей.

Згодна з п.1 Дэкрэта, дзяржаўныя органы, іншыя арганізацыі, грамадзяне, якія валодаюць звесткамі аб дзецях, чые бацькі (адзіны бацька) вядуць амаральны лад жыцця, што аказвае шкоднае ўздзеянне на дзяцей, з'яўляюцца хранічнымі алкаголікамі або наркаманаў, альбо іншым чынам неналежна выконваюць свае абавязкі па выхаванню і ўтрыманню дзяцей, у сувязі з чым яны знаходзяцца ў сацыяльна небяспечным становішчы, абавязаны неадкладна паведаміць аб гэтым у камісію па справах непаўналетніх, орган апекі і папячыцельства, іншыя дзяржаўныя арганізацыі, упаўнаважаныя заканадаўствам ажыццяўляць абарону правоў і законных інтарэсаў дзяцей, па месцы знаходжання гэтых дзяцей.

Згодна з п.1 Дэкрэта, ст.117 Кодэкса Рэспублікі Беларусь аб шлюбе і сям'і (далей – КоБС) дзяржаўныя органы і іншыя арганізацыі, якія валодаюць звесткамі аб дзецях, якія знаходзяцца ў сацыяльна небяспечным становішчы, а таксама якія патрабуюць дзяржаўнай абароны, абавязаны неадкладна паведаміць аб гэтым у органы апекі і папячыцельства, камісію па справах непаўналетніх для прыняцця мер па іх абароне.

Разам з тым, у інфармаванні аддзела па адукацыі ўдзельнічаюць не ўсе ўстановы і органы, прадугледжаныя абласным Рэгламентам узаемадзеяння па выяўленні фактаў знаходжання дзяцей у сацыяльна небяспечным становішчы і патрэбнасці ў дзяржаўнай абароне (далей - Рэгламент), які зацверджаны ў ліпені 2016 года пракурорам Віцебскай вобласці і старшынёй Віцебскага абласнога Савета дэпутатаў, узгоднены начальнікам УУС Віцебскага аблвыканкама, старшынёй Віцебскага абласнога суда, начальнікам УСК Рэспублікі Беларусь па Віцебскай вобласці, начальнікам упраўлення адукацыі Віцебскага аблвыканкама, начальнікам упраўлення аховы здароўя Віцебскага аблвыканкама, старшынёй камітэта па працы, занятасці і сацыяльнай абароне Віцебскага аблвыканкама, начальнікам установы «Віцебскае абласное ўпраўленне МНС», начальнікам упраўлення ЖКГ Віцебскага аблвыканкама, генеральным дырэктарам РУП «Віцебскэнерга», генеральным дырэктарам РУП «Віцебскоблагаз» (далей – Рэгламент).

У сувязі з адсутнасцю інфармавання аб сямейным неблагополуччы органамі адукацыі адпаведныя сацыяльныя расследаванні не праводзяцца, своечасовыя меры па абароне правоў дзяцей не прымаюцца.

Так, устаноўлена, што адпаведная інфармацыя не заўсёды паступае, альбо паступае несвоечасова з Браслаўскага РАУС, адміністрацыйнай камісіі Браслаўскага райвыканкама.

Не ва ўсіх выпадках органы апекі і папячыцельства інфармуюцца і аб узбуджэнні крымінальных спраў па пэўных складам злачынстваў у адносінах да бацькоў, законных прадстаўнікоў непаўналетніх Браслаўскім РОСК.

У выніку праведзенай праверкі таксама ўстаноўлена, што ў парушэнне п.1 Дэкрэта, ст.117 КоБС Рэспублікі Беларусь не ўсе дзяржаўныя органы, якія валодаюць звесткамі аб дзецях, якія знаходзяцца ў сацыяльна небяспечным становішчы, а таксама якія патрабуюць дзяржаўнай абароны, інфармуюць аб гэтым у органы апекі і папячыцельства, камісію па справах непаўналетніх.

Так, у аддзел па адукацыі Браслаўскага райвыканкама за перыяд з 2019 года па цяперашні час не паступала ніводнага паведамлення аб сямейным неблагополуччы з сельскіх выканаўчых камітэтаў раёна. У той жа час, гэтымі звесткамі сельскія выканаўчыя камітэты валодалі.

Паводзіны большасці законных прадстаўнікоў непаўналетніх, да правядзення сацыяльных расследаванняў у сем'ях, разглядаліся на пасяджэннях саветаў грамадскіх пунктаў аховы парадку сельскіх выканаўчых камітэтаў (далей – саветы ОПОП), прымаліся канкрэтныя рашэнні, устанаўліваліся тэрміны іх выканання. Аднак аб магчымым сямейным неблагополуччы органы апекі не інфармаваліся.

Згодна з п.21 Дэкрэта, кіраўнікі і іншыя работнікі ўстаноў адукацыі, аховы здароўя, органаў унутраных спраў, іншых дзяржаўных органаў і арганізацый нясуць дысцыплінарную адказнасць у адпаведнасці з заканадаўствам аб працы да вызвалення ад займаемай пасады за несообщение аб ставам вядомых ім фактах аб неналежным выкананні бацькамі абавязкаў па выхаванню і ўтрыманню дзяцей.

Выяўленыя парушэнні і недахопы ў арганізацыі работы па папярэджанні сямейнага неблагополучча адмоўна адбіваюцца на эфектыўнасці праводзімай аддзелам па адукацыі і ўстановамі адукацыі работы па абароне правоў і законных інтарэсаў непаўналетніх, папярэджанні безнагляднасці і сямейнага неблагополучча, сведчыць аб фармальным падыходзе і непрыманні дадатковых практычных мер, і абумоўлены неналежнай арганізацыяй работы ў зацікаўленых дзяржаўных органах і арганізацыях па своечасовым інфармаванні аб фактах сямейнага неблагополучча, безадказным стаўленнем работнікаў да выканання сваіх службовых абавязкаў, а таксама адсутнасцю належнага кантролю за іх работай з боку кіраўніцтва.

Па выніках праведзенай праверкі ў Браслаўскі райвыканкам пракуратурай раёна ўнесена прадстаўленне.

Заступнік пракурора раёна                                 С.П. Гарбус