Вакцынацыя Вакцынацыя - гэта працэс, які дапамагае арганізму развіць імунітэт да пэўных хвароб.


Аб вакцынацыі насельніцтва Вакцынацыя насельніцтва з'яўляецца адным з асноўных спосабаў прафілактыкі інфекцыйных захворванняў. Яна дапамагае абараніць людзей ад небяспечных хвароб і спрыяе фармаванню калектыўнага імунітэту. У нашай краіне рэгулярна праводзяцца кампаніі па вакцынацыі, накіраваныя на ахоп як дарослага, так і дзіцячага насельніцтва. Вакцынацыя бяспечная і эфектыўная, і яе важна праводзіць у адпаведнасці з рэкамендацыямі медыцынскіх спецыялістаў. Для атрымання больш падрабязнай інфармацыі аб вакцынацыі, а таксама аб графіках і месцах вакцынацыі, калі ласка, звяртайцеся ў мясцовыя медыцынскія ўстановы.

С 19 па 25 красавіка 2026 г. па ініцыятыве Сусветнай арганізацыі аховы здароўя ў краінах Еўрапейскага рэгіёна, у тым ліку ў Рэспубліцы Беларусь, праводзіцца юбілейная, 20-я Еўрапейская тыдзень імунізацыі пад лозунгам «Вакцыны прыносяць вынік – для кожнага пакалення».

У мэтах прафілактыкі інфекцыйных захворванняў, якія папярэджваюцца з дапамогай імуннабіялагічных лекавых сродкаў (далей – ІЛС), і падтрымання санітарна-эпідэміялагічнага дабрабыту насельніцтва ў Рэспубліцы Беларусь пастановай Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь ад 17.05.2018 г. № 42 «Аб прафілактычных прышчэпках» (зарэгістравана ў Нацыянальным цэнтры прававой інфармацыі Рэспублікі Беларусь, 12.06.2018, №8/33221) зацверджаны Нацыянальны каляндар прафілактычных прышчэпак і Спіс прафілактычных прышчэпак па эпідэмічных паказаннях.

С 1 студзеня 2025 года пастановленнем Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь ад 01.07.2024 №111 унесены змены ў Нацыянальны каляндар прафілактычных прышчэпак, а менавіта дададзена вакцынацыя супраць інфекцыі, выкліканай вірусам папіломы чалавека (дзяўчынкі 11 гадоў), дыфтэрыі, стуберкулёзу і коклюшу (дзіцяці ва ўзросце 6 гадоў), пнеўмококкавай інфекцыі (дзіцяці ад 2-х месяцаў).

У адпаведнасці з гэтым пастановай прафілактычныя прышчэпкі праводзяцца:

  • у пэўныя этапы жыцця чалавека незалежна ад эпідэміялагічнай сітуацыі для стварэння спецыфічнай імуннасці арганізма да адпаведных інфекцыйных захворванняў;
  • у дзяржаўных арганізацыях аховы здароўя, а таксама ў недзяржаўных арганізацыях аховы здароўя, якія маюць спецыяльнае дазвол (ліцэнзію) на ажыццяўленне медыцынскай дзейнасці, выдадзенае ў парадку, устаноўленым заканадаўствам Рэспублікі Беларусь аб ліцэнзаванні;
  • з улікам паказанняў і супрацьпаказанняў да іх правядзення згодна з інструкцыяй па медыцынскім прымяненні, якая прыкладаецца да ІЛС.

Вакцынацыя падлягаючага кантынгенту на падставе Нацыянальнага календара прафілактычных прышчэпак і Перліста прафілактычных прышчэпак па эпідэмічных паказаннях ажыццяўляецца ў рамках аказання медыцынскай дапамогі грамадзянам і праводзіцца бясплатна (поўнасцю фінансуецца дзяржавай).

У цяперашні час у рамках Нацыянальнага календара прафілактычных прышчэпак праводзіцца імунізацыя супраць 13 інфекцыйных захворванняў:

  • віросны гепатыт В;
  • туберкулёз;
  • коклюш;
  • дыфтэрыя;
  • столбняк;
  • паліяміэліт
  • гемафільная інфекцыя тыпу b (ХІБ-інфекцыя);
  • кір
  • эпідэмічны паротыт;
  • краснуха;
  • пнеўмококавая інфекцыя;
  • грып
  • вірус папіломы чалавека

Назва вакцыны

Да якога захворвання вырабляецца імунітэт

Перыяд вакцынацыі

Месца ўвядзення вакцыны

Вакцына супраць віруснага гепатыту В (ВГВ)

віросны гепатыт B

нованароджаныя ў першыя 12 гадзін жыцця, дзеці ва ўзросце 2, 3, 4 месяца

вводзіцца ўнутрымышачна ў пераднебаковую паверхню сярэдняй часткі сцягна (для дзяцей першых гадоў жыцця), у вобласць пляча – дэльтавідную мышцу (для пацыентаў іншых узростаў)

Вакцына супраць туберкулёзу (БЦЖ-М)

туберкулёз

нованароджаныя на 3-5 дзень жыцця

вводзіцца ўнутрыскурна ў верхнюю трэць левага пляча

Комбінаваная вакцына супраць дифтерыі, коклюша і стальбняка (КДС)

дыфтэрыя, тэтанус, коклюш

дзіцяці ва ўзросце 2, 3, 4 і 18 месяцаў

уводзіцца ўнутрымышачна ў пераднебаковую паверхню стегна

Вакцына супраць гемафільнай інфекцыі тыпу b (ХІБ)

гемафільная інфекцыя

дзіцяці ва ўзросце 2, 3, 4 месяцаў

вводзіцца ўнутрымышачна ў пераднебаковую паверхню сярэдняй часткі сцягна (для дзяцей да 2 гадоў), у вобласць пляча – дэльтавідная мышца (для пацыентаў іншых узростаў)

Вакцына супраць паліяміэліту (ІПВ)

паліяміеліт

дзіцяці ва ўзросце 2, 3, 4 месяцы і 7 гадоў

вводзіцца ўнутрымышачна ў пераднебаковую паверхню сярэдняй часткі сцягна (для дзяцей да 2 гадоў), у вобласць пляча – дэльтавідная мышца (для пацыентаў іншых узростаў)

Вакцына супраць пнеўмоккавай інфекцыі

пнеўмококавая інфекцыя

дзіцяці ва ўзросце 2, 4, 12 месяцаў

вводзіцца ўнутрымышачна ў пераднебаковую паверхню стегна (для дзяцей першага года жыцця), у вобласць пляча – дэльтавідная мышца (для дзяцей старэй за 1 год)

Вакцына супраць кіршу, эпідэмічнага паротиту, краснухі

кір, эпідэмічны паротыт, краснуха

дзіцяці ва ўзросце 12 месяцаў і 6 гадоў

вводзіцца падскурна, дазваляецца ўнутрымышачнае ўвядзенне

Вакцына супраць дифтерыі, столбняку і коклюшу

дыфтэрыя, тэтанус, коклюш

дзіцяці ва ўзросце 6 гадоў

вводзіцца ўнутрымышачна ў пераднянелатеральную частку стегна

Вакцына супраць папіломавіруснай інфекцыі (ВПЧ)

папіломавірусная інфекцыя (ж)

дзяўчынкі ва ўзросце 11 гадоў

уводзіцца ўнутрымышачна ў дэльтавідную мышцу пляча або перадлатэральную вобласць верхняй часткі стегна.

Вакцына супраць дифтерыі (АД-М)

дыфтэрыя

дзіцяці ва ўзросце 11 гадоў

уводзіцца глыбока падскурна ў падлопатковую вобласць (падлеткам і дарослым), унутрымышачна ў перадне-бокавую частку стегна

Вакцына супраць дифтерыі і тэтануса (АДС-М)

дыфтэрыя і тэтанус

дзіцяці ва ўзросце 16 гадоў, дарослыя ва ўзросце 26 гадоў і кожны наступны
10 гадоў жыцця да дасягнення 66 гадоў

уводзіцца глыбока падскурна ў падлопаткавую вобласць (падлеткам і дарослым), унутрымышачна ў перадне-бокавую частку стегна

Вакцына супраць грыпу

грып

дзіцяці ад 6 месяцаў і дарослых

вводзіцца ўнутрымышачна ў пераднебаковую паверхню бедра (для дзяцей да 3 гадоў), унутрымышачна або глыбока падскурна ў верхнюю трэць знешняй паверхні пляча (для пацыентаў іншых узростаў)

ЗаўвагаВакцынацыя ў ўзросце 2, 3, 4 месяцы праводзіцца з выкарыстаннем камбінаваных вакцын, якія ўтрымліваюць кампаненты супраць віруснага гепатыту В, коклюшу, дифтерыі, тэтанусу, гемафільнай інфекцыі (+паліяміэліту).

Пералік паказанняў для імунізацыі супраць пнеўмококавай інфекцыі дзяцей быў пашыраны ў адпаведнасці з узростам, а таксама для дзяцей іншых узростаў да дасягнення імі 5 гадоў, якія маюць адно з наступных захворванняў або станаў:

  • іммунодэфіцытныя стану;
  • рэцыдыўны востры гнойны сярэдні атыт (больш за 3 эпізоды на працягу года);
  • рэцыдыўныя пнеўманіі;
  • бронхолегочная дисплазія, ураджаныя парушэнні дыхальных шляхоў і інш.
  • пороки сэрца, якія патрабуюць гемадынамічнай карэкцыі і ўзбагачэння малога круга кровазвароту;
  • наяўнасць кохлеарнага імплантата або планаванне правядзення гэтай аперацыі;
  • сахарны дыябет;
  • бронхіяльная астма.

Усе прышчэпкі, якія ўключаны ў Нацыянальны каляндар, робяцца бясплатна.

З'явілася магчымасць імунізацыі дзяцей, якія раней не атрымалі прафілактычных прышчэпак супраць гемафільнай інфекцыі, да дасягнення імі ўзросту 5 гадоў і якія маюць адно з наступных захворванняў або станоў.

  • хранічны гепатыт;
  • цыроз печані;
  • хранічныя захворванні нырак, сэрца, печані;
  • іммунодэфіцытныя стану;
  • муковісцыдоз.

У адпаведнасці з пастановай Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь ад 17.05.2018 г. № 42 «Аб прафілактычных прышчэпках» унесены змены ў тактыку імунізацыі дзяцей супраць віруснага гепатыту В, коклюшнай інфекцыі, дифтеріі, стальбняку, пнеўмококкавай і гемафільнай інфекцый:

  • у частцы ўкаранення выкарыстання шматкампанентных вакцын, якія ўключаюць кампанент супраць гемафільнай інфекцыі для абароны дзяцей першага года жыцця;
  • у частцы змянення тэрмінаў правядзення прафілактычных прышчэпак;
  • у частцы канкрэтызацыі вакцынацыі супраць гемафільнай і пнеўмакоккавай інфекцый.

Акрамя планавых прафілактычных прышчэпак, праводзіцца імунізацыя па эпідэмічных паказаннях супраць 18 інфекцый: шаленства, бруцэлёз, вятроўка, вірусны гепатыт А, вірусны гепатыт В, дифтерыя, жоўтая ліхаманка, кляшчыны энцэфаліт, кашлюк, кор, краснуха, лептаспіраз, паліяміеліт, сібірская язва, струпняк, тулярэмія, чума, эпідэмічны паротит.

Пад эпідэмічнымі паказаннямі разумеецца:

  • контакт з пацыентам, які пакутуе ад інфекцыйнага захворвання (з падазрэннем на інфекцыйнае захворванне), супраць якога праводзяцца прафілактычныя прышчэпкі;
  • належнасць пры ажыццяўленні прафесійнай дзейнасці рызыкі інфікавання ўзбуджальнікамі інфекцыйных захворванняў, супраць якіх праводзяцца прафілактычныя прышчэпкі;
  • наяўнасць у ўмовах неблагаслаўленчай санітарна-эпідэміялагічнай абстаноўкі ў Рэспубліцы Беларусь або на тэрыторыі яе асобных адміністрацыйна-тэрытарыяльных адзінак, а таксама на тэрыторыі іншых дзяржаў рызыкі інфікавання ўзбуджальнікамі інфекцыйных захворванняў, супраць якіх праводзяцца прафілактычныя прышчэпкі;
  • належнасць пры магчымым заносе інфекцыйных захворванняў на тэрыторыю Рэспублікі Беларусь рызыкі інфікавання ўзбуджальнікамі інфекцыйных захворванняў, супраць якіх праводзяцца прафілактычныя прышчэпкі;
  • наяўнасць захворванняў (станоў), пры якіх інфікаванне ўзбуджальнікамі інфекцыйных захворванняў, супраць якіх праводзяцца прафілактычныя прышчэпкі, можа прывесці да ўскладненага цячэння гэтых захворванняў (станоў) або да летальнага зыходу.

Правядзенне прафілактычных прышчэпак супраць інфекцыйных захворванняў для груп дзяцей і дарослых, якія не ўвайшлі ў Нацыянальны каляндар прафілактычных прышчэпак і Перлік прафілактычных прышчэпак па эпідэмічных паказаннях, ажыццяўляеццаза кошт уласных сродкаў грамадзян або сродкаў наймальніка.

Для імунізацыі насельніцтва на платнай аснове ў Браслаўскім раёне неабходна звяртацца ў УЗ «Браслаўская ЦРБ» па тэлефонах 64-825 (дзіцячая рэгістратура), 62-856, 65-857 (рэгістратура паліклінікі) або да ўчастковых лекараў.

У выпадку адсутнасці вакцыны вы будзеце запісаны ў«Ліст чакання»да закупкі неабходных вакцын. У цяперашні час ёсць«Лісты чакання»на імунізацыю супраць вятроўкі, пнеўмоккавай інфекцыі для дзяцей старэйшых за 5 гадоў і дарослых, менінгококкавай інфекцыі, кляшчавага энцэфаліту і інш.

Пры жаданні можна пракансультавацца аб магчымасці правядзення дзіцяці альтэрнатыўнай прафілактычнай прышчэпкі ў Цэнтры вакцынопрафілактыкі, размешчаным на базе Віцебскай абласной дзіцячай паліклінікі УЗ «Віцебскі абласны дзіцячы клінічны цэнтр» (ул. Чкалова, 14В, г. Віцебск) па тэл. 8-0212-37-77-11, 8-0212-61-44-37 (Грыбоўская Ірына Аляксандраўна – урач-педыятр (зав.))

Спасылка:

на афіцыйным сайце УЗ «Віцебскі абласны дзіцячы клінічны цэнтр» у рубрыцы «Платныя паслугі для грамадзян Рэспублікі Беларусь» (імунізацыя), а таксама ў рубрыцы «Інфармацыя» ўказаны пералік вакцын, інфекцый, супраць якіх праводзіцца імунізацыя, і прайс-ліст на вакцынацыю.

Коклюш (бесклеткавы кампанент), дифтерыя, тэтанус, інфекцыя Haemophilus influenzae тыпу B, паліяміэліт, гепатыт B:

Гексаксим (Францыя) з 2 месяцаў;

коклюш (бесклеткавы кампанент), дифтерыя, тэтанус:

Инфанрыкс (Белгія) з 2 месяцаў;
Адасель (Францыя) з 4 гадоў да 64 гадоў;

супраць менінгококкавай інфекцыі:

Менактра (ЗША) з 9 месяцаў да 55 гадоў;
Труменба (Бельгія) – з 2 месяцаў – папярэдняя рэгістрацыя;
супраць ветравой воспы:Варыцэла (Кітай) – з 1 года;

супраць віруса папілломы чалавека з 9 гадоў:

Церварикс (Бельгія);
Гардасіл (Нідэрланды);

супраць гепатыту А:Хаврик (Бельгія) з 1 года – папярэдняя рэгістрацыя;

супраць ротавіруснай інфекцыіРота-V-Эйд (Індыя) – з 2 да 8 месяцаў;

супраць клещавога энцэфалітуз 1 года – Клещ-Э-вак, Тиковак;

супраць пнеўмококкавай інфекцыі:Превнар-13 – з 2 месяцаў.